rtv Papendrecht

Een glorieus album mag ik dit keer bij u introduceren en ik zeg het maar meteen: dit religieuze kijk- en leesboek zal uw spirituele horizon verleggen, want de 256 bladzijden ervan zullen naar hun vorm en inhoud u geweldig goed doen. Ik heb het over ‘Prentjes uit de rijke Rooms Katholieke cultuur’ van Frans Pluijmaekers en van uitgeverij CKZ met de verklarende ondertitel van ‘Tastbare tekens van heilbrengende symbolen en rituelen, in het bijzonder de sacramenten’. Ik groeide in de jaren veertig van de vorige eeuw op in een dorp waar roomse bewoners gezien werden, in die betekenis dat de dorpelingen er weet van hadden dat bijvoorbeeld het gezin Roomer uit de Buffelstraat ter kerke ging in het kapelletje aan de Nijverheidsstraat in de schaduw van de monumentale boerderij Van der Helm. De Roomers werden niet met de rug aangekeken maar ze gingen gedoodverfd door het leven als buurgenoten met een bijzonder gewaagd geloof. In huis, op school, in kerk en op catechisatie kreeg ik mee dat – laat ik het zachtjes formuleren – de roomse mensen het bij het verkeerde eind hadden. Zij zouden op een dwaalweg lopen en het was goed dat de protesterende voorouders vaarwel tegen dit geloof hadden gezegd. Voor mijn persoonlijke zielenheil en gemoedsrust ik nu zeggen dat onze rooms-katholieke broeders en zusters zo hun eigen woorden hebben die vervat zijn in sprekende symbolen en veelzeggende rituelen. Met mijn verloofde bezocht ik in Rotterdam de kerstnachtmis, in Ermelo zocht ik als militair het KMT op dat stond voor katholiek tehuis, in Glanerbrug had ik lange gesprekken met een dienstkameraad die het roomse gedachtegoed was toegedaan, in Boskoop leidde ik met katholieke collega Rozemeijer gespreksgroepen, in Margraten op vakantie woonden wij een dodendienst bij in de plaatselijke kerk, in Papendrecht communiceerde ik met een man uit de KVP. Ik kan zo nog wel even doorgaan, maar wat ik zeggen wil is dat ik mij nooit echt verdiept heb in de overwegingen van het katholicisme. Ik had wel steeds meer sympathie voor de volgelingen ervan gekregen maar het waarom was mij niet duidelijk geworden. Althans ik had mij niet in hun opvattingen en gevoelens verdiept. Frans Pluijmaekers heeft mij nu echter de ogen open doen gaan door zijn processie langs de tastbare tekens die neergelegd zijn in het bijzonder de sacramenten. Na de hoofdstukken ‘Over prentjes en hun geschiedenis over symbolen, rituelen en sacramenten’ en ‘De tijd in prentjes’ laat Pluijmakers de zeven sacramenten de revue passeren: het doopsel, het vormsel, de eucharistie, de biecht, de ziekenzalving, het huwelijk en de wijding. Hij doet uit de doeken waarvoor die gebruiken staan en wijst daarbij met elan op de verbeelding in prentjes ervan. Ooit had men het over het rijke roomse leven, signalen eruit ontving ik dankzij Pluijmakers. Met u wil ik de komende weken een tocht maken door Pluijmakers album dat een streling van het gemoed en een lust voor het oog is. Nu wil ik volstaan met het aan u doorgeven van enkele alinea’s uit Pluijmakers Voorwoord, zodat u zijn doelstelling en opzet achterhaalt. Ik ben een buitenstaander als het gaat om het rooms katholieke erfgoed, maar ik kan er niet omheen te zeggen dat in deze tijdspanne van onverschilligheid de afbeeldingen uit de parochie een weldaad zijn. ‘Als liefhebber van prentjes uit het ‘Rijke Roomse Leven’ zie ik, dat deze schat aam cultuur verloren dreigt te gaan. Daarom verzamel ik ze, daarom wil ik dit boek maken. Eerder al maakte ik met Victor Spauwen het boek ‘Gedachtenisprentjes’. Maar mijn verzameling beperkt zich niet tot gedachtenisprentjes. Ik ontdekte dat er wel 50 verschillende soorten ‘katholieke’ prentjes te onderscheiden zijn. Bij het selecteren van de gedachtenisprentjes uit mijn verzameling kwam ik onder meer prentjes van Eerste Communie, Vormsel en Priesterwijding tegen. Het zou onnoemelijk jammer zijn, als deze prentjes verloren zouden gaan; zij hebben een rol gespeeld in het leven van velen. Daarom heb ik mij ingezet om dit cultuurgoed te bewaren in de vorm van dit boek, dat bedoeld is voor het grote publiek, voor alle belangstellenden, katholiek of niet. Om binnen een redelijke omvang van het boek te blijven, moest ik het aantal af te beelden prentjes beperken. Daarom koos ik voor het thema van de sacramenten. In de R.K. Kerk zijn de sacramenten de belangrijkste tekenen van ‘God met ons’, de symbolen en rituelen waardoor de gelovige het heil ‘medegedeeld’ krijgt. Deze ‘heilsmiddelen’ zijn heel dikwijls verbeeld op prentjes, die de gelovige herinneren aan de genade die de sacramenten hem bieden. Mét en dóór de sacramenten kan de gelovige de spirituele weg gaan van een heilzaam en heilig leven – en sterven. De rijkdom aan rituelen en symbolen die de R.K. Kerk en haar gelovigen biedt, vindt een hoogtepunt in de sacramenten,’ Pluijmakers rondt af met o.a. ‘Dit kijkboek legt religieus erfgoed vast en biedt een tijdsdocument voor volgende generaties. Het wil zoveel mogelijke mensen (nader) kennis laten maken met de prentjes van ‘het Rijke Roomse Leven’. Het roept de geschiedenis, cultuur en tradities op van Rooms Katholieken in tweede helft van 19de en eerste helft van 20ste eeuw.’ Bestellen: www.carolushuis.nl 0475 386825.