Door Coen Theuwis en Monique de Graaf
Een game uitspelen in plaats van het lezen van een boek voor je leeslijst. Mogelijk wordt dat de toekomst voor middelbare scholieren. Bibliotheek AanZet, die tientallen vestigingen in onze streek heeft, onderzoekt hoe games een serieuze rol kunnen spelen in het onderwijs. Bijvoorbeeld tijdens de Engelse les.
Stel: je vraagt aan scholieren te kiezen tussen het lezen van een boek van meer dan driehonderd bladzijden, of het spelen van een computerspel. Dikke kans dat de meesten zullen kiezen voor het laatste. De bibliotheek ziet daarin kansen om juist het lezen aantrekkelijker te maken.
“Het is vooral veel meer plezier dat we willen terugbrengen en stiekem zijn ze dan heel veel aan het lezen”, vertelt David Timmer, productontwikkelaar bij bibliotheek AanZet. Bibliotheken in het hele land experimenteren met manieren om de leesvaardigheid te vergroten. Uit internationaal onderzoek blijkt namelijk dat een derde van de 15-jarige jongeren niet goed genoeg kan lezen.
Om dat aan te pakken, wordt de komende jaren veel geld vrijgemaakt om kinderen al op jonge leeftijd in aanraking te brengen met boeken. Maar ook initiatieven als die van AanZet moeten helpen leesplezier terug te brengen: wie een speciale game uitspeelt, kan een boek van de verplichte leeslijst afstrepen.
‘80 days’
Het computerspel waarmee AanZet de leesharten probeert te veroveren, is gebaseerd op een klassieker van Jules Verne: De reis om de wereld in 80 dagen. “Het spel en het boek zijn in de basis hetzelfde. Je start in Londen en je bent een weddenschap aangegaan”, legt Timmer uit. “Alleen in het boek heb je hele lappen tekst en is het verhaal al honderd jaar hetzelfde. De game maakt met de plaatjes, muziek en keuzevrijheid het verhaal toegankelijker.”
Na kleinere onderzoeken onder jongeren door heel het land, wordt het spel nu voor het eerst getest in een schoolklas. Leerlingen van het Gilde Vakcollege in Gorinchem zijn de gelukkigen die het spel mogen uitproberen.
Minder leesplezier jongeren
Wij kijken mee als het spel wordt geïntroduceerd op school. “Ik lees eigenlijk nooit een boek. Maar ik denk dat de game best indrukwekkend wordt”, reageert de 15-jarige Luuk. Ook zijn vriend, de 15-jarige Bram, is benieuwd naar het spel. “Ik denk dat het eigenlijk best wel leuk is. Je kunt dan lekker afwisselen tussen lezen en gamen.”
Net als Luuk zijn er dus steeds meer jongeren die nauwelijks een boek lezen. Juliette van den Herik, docent Engels, ziet dat ook op school. “Ik merk dat aan de reacties als ik zeg: ‘Pak je boek er maar bij’. Die zijn niet altijd even enthousiast. Je merkt toch wel dat er een soort weerstand in zit om je boek erbij te pakken.” Volgens haar vinden haar leerlingen de telefoons en laptops toch veel interessanter. “Ik denk ook dat ze bij lezen in het Engels het vooral lastig vinden om een voorstelling van het verhaal te krijgen. En daar kan de game echt mee helpen.”
Keuzevrijheid
Een belangrijk aspect hierbij is de keuzevrijheid die het spel biedt, en niet alleen vanwege het spelpleizer vertelt Timmer. “Omdat je zelf kunt beslissen welke route je wilt nemen, heeft het spel meerdere eindes. Stel je zou alle eindes volbracht hebben, heb je zeven keer meer woorden gelezen dan dat in het oorspronkelijke boek staan.”
Het onderzoek wordt betaald door Stichting SPN, een organisatie die bibliotheken helpt om nieuwe dingen te bedenken waarmee lezen voor iedereen toegankelijk blijft. Ook werkt Bibliocenter, de bibliotheken van Weert en omstreken, eraan mee. Als de proef in de praktijk is afgerond, verwacht bibliotheek AanZet het computerspel aan te kunnen bieden vanaf het nieuwe schooljaar.
Goedgekeurd alternatief
“We willen als bieb kunnen zeggen: ‘kijk, dit spel is door ons goedgekeurd'”, gaat Timmer verder. Op die manier moet het voor docenten makkelijker worden om voor dit alternatief te kiezen. “Het gaat zeker niet om spellen als FIFA of Minecraft; het gaat echt om verhalende spellen die iets extra’s te bieden hebben.”
Die boodschap hoopt AanZet ook over te kunnen brengen aan het grote publiek. Te beginnen op het regionale Educatiefestival op 4 juni in Barendrecht, waar Timmer meerdere scholen en docenten hoopt enthousiast te maken.
Bij Luuk en Bram is dat in ieder geval al gelukt. Zij willen het spel graag uitproberen. “Ik zou zelf wel liever voor de game dan voor een boek kiezen”, knikt Luuk. “Ja, ik denk dat ik het ook echt wel leuk vind”, zegt Bram.