Ik ging vorige week naar de tentoonstelling van het werk van Willem de Kooning in het Rijksmuseum. De Rotterdammer die in 1926 als jonge beginnende schilder als verstekeling naar New York verhuisde en na een lange periode van miskenning in 1956 door critici werd uitgeroepen tot de invloedrijkste nog levende kunstenaar ter wereld.
De werken van De Kooning worden gerekend tot het abstract expressionisme. Al snel werd duidelijk dat dit label echter maar een deel van zijn werk paste. Veel schilderijen waren juist figuratief, de onderwerpen waren duidelijk te onderscheiden mannen of vrouwen. Of, en dat vond ik erg wennen, veel werken waren ten dele abstract, ten dele figuratief. In eerste instantie lijkt zo’n werk geen concrete herkenbare onderwerpen te hebben maar als je langer keek zag je toch weer, bijvoorbeeld, lichaamsdelen tussen de abstracte vormen zweven. Nog meer onwennig keek ik naar werken die gedeeltelijk getekend waren en gedeeltelijk geschilderd.
Eigenlijk werd ik pas echt enthousiast aan het eind van de chronologische expositie waarin de werken weer louter figuratief waren.
Twee van die werken hingen tijdelijk in de eregalerij van het Rijksmuseum. Die rauwe, kleurrijke, humoristische, zeer expressionistische schilderijen van vrouwen contrasteerden natuurlijk enorm met ‘Het Joodse Bruidje’ van Rembrandt dat er tegenover hing. Eigenlijk gaf dit me de meest bijzondere kijkervaring van de middag: Toen ik na twee uur rauw expressionisme vijf minuten naar Rembrandt keek realiseerde ik me hoe verschrikkelijk goed die was. Maar als ik me daarna weer omdraaide dacht ik hetzelfde van De Kooning.
Als iemand aan mij vraagt of ik een bepaalde design stoel mooi vind zeg ik meestal: ‘Dat hangt er van af waar hij naast of op staat en dat moet liefst iets zijn waarmee het contrasteert qua vorm en/of materiaal zodat beide zaken mooier worden.’ Niet alleen de stoel, maar bijvoorbeeld ook de vloer waar hij op staat. Blijkbaar heb ik mezelf bij het inrichten van een huis wel aangeleerd dat je om op die manier te kijken maar als een kunstenaar dat binnen één kunstwerk doet op een manier die nooit eerder gedaan is heb ik daar in eerste instantie moeite mee. Maar ja, daarom erken ik nederig de grootsheid van kunstenaars als De Kooning en Van Gogh die aanvankelijk werden verguisd omdat critici de grootste moeite hadden met hun werk. Talent is één ding, het lef om iets nieuws te doen is twee.
Reageren kan via: peter.deliefde@rtvpapendrecht.nl
Volg ons via Bluesky: https://bsky.app/profile/rtvp.bsky.social
Volg ons ook op ons WhatsApp kanaal: https://whatsapp.com/channel/0029VaoRvYF6rsQtr0tBRu3u